มารยาทแช่ออนเซ็นญี่ปุ่นสำหรับมือใหม่ พร้อมวิธีเลือกเมืองออนเซ็นตามภูมิภาคและฤดู

การแช่ออนเซ็นในญี่ปุ่นไม่ยากอย่างที่คิด ขอแค่จำหลักสามข้อ คือ อาบน้ำให้สะอาดก่อนลงบ่อ ไม่ให้ผ้าหรือเส้นผมลงไปในน้ำ และรักษาความเงียบ ส่วนเรื่องที่ทำให้มือใหม่ลังเลมากที่สุด เช่น ต้องเปลือยไหม มีรอยสักได้หรือเปล่า หรือควรเลือกเมืองไหน บทความนี้ไล่ให้ครบทีละเรื่องค่ะ

ภาพ: 663highland / Wikimedia Commons (CC BY 2.5)

ออนเซ็นคืออะไร ต่างจากโรงอาบน้ำทั่วไปอย่างไร

คำว่าออนเซ็น (温泉) หมายถึงน้ำพุร้อนจากใต้ดินที่มีแร่ธาตุตามธรรมชาติ ญี่ปุ่นอยู่บนแนวภูเขาไฟจึงมีแหล่งน้ำพุร้อนกระจายเกือบทุกจังหวัด ส่วน "เซ็นโต" คือโรงอาบน้ำสาธารณะในเมืองที่ใช้น้ำประปาต้มร้อน คนญี่ปุ่นใช้ทั้งสองแบบเป็นกิจวัตร ไม่ใช่แค่กิจกรรมของนักท่องเที่ยว

รูปแบบที่จะเจอบ่อยมีดังนี้

• อุจิยุ บ่อในร่ม เหมาะกับวันที่อากาศหนาวจัด
• โรเทนบุโระ บ่อกลางแจ้ง เห็นวิวภูเขา ทะเล หรือหิมะ เป็นภาพจำของออนเซ็นญี่ปุ่น
• คาชิกิริ บ่อส่วนตัวที่จองเป็นรอบ ใช้กันเฉพาะครอบครัวหรือคู่รัก
• ห้องพักมีบ่อในตัว พบในเรียวกังและโรงแรมระดับกลางถึงหรู
• อาชิยุ บ่อแช่เท้าริมถนน ฟรีหรือเสียค่าเล็กน้อย ลองได้โดยไม่ต้องถอดเสื้อผ้า

ขั้นตอนแช่ออนเซ็นทีละสเต็ป

1. ดูป้ายผ้าม่านก่อนเข้า

บ่อรวมส่วนใหญ่แยกชายหญิง ผ้าม่านสีน้ำเงินตัวอักษร 男 คือฝั่งชาย สีแดงตัวอักษร 女 คือฝั่งหญิง หลายเรียวกังสลับฝั่งชายหญิงระหว่างช่วงเย็นกับช่วงเช้า เพื่อให้แขกได้ลองทั้งสองบ่อ ควรอ่านป้ายทุกครั้งก่อนเดินเข้า

2. ห้องแต่งตัว

ถอดเสื้อผ้าทั้งหมดใส่ตะกร้าหรือล็อกเกอร์ ออนเซ็นแบบดั้งเดิมไม่ใส่ชุดว่ายน้ำ หยิบไปเพียงผ้าขนหนูผืนเล็กหนึ่งผืน ผ้าผืนใหญ่ทิ้งไว้ใช้เช็ดตัวตอนออกมา

3. อาบน้ำให้สะอาดก่อนลงบ่อ

นั่งบนเก้าอี้เตี้ยหน้าก๊อก สระผมและฟอกสบู่ให้เรียบร้อย ล้างฟองออกให้หมด เก็บเก้าอี้และขันให้เข้าที่ จากนั้นตักน้ำในบ่อราดตัวเบาๆ (คาเคยุ) ให้ร่างกายปรับอุณหภูมิ

4. ลงแช่อย่างสุภาพ

• ผ้าเล็กห้ามจุ่มลงในบ่อ วางบนศีรษะหรือริมขอบบ่อได้
• ผมยาวรวบให้เรียบร้อย ไม่ให้ปลายผมแตะน้ำ
• ไม่ว่ายน้ำ ไม่ดำน้ำ ไม่ซักผ้าในบ่อ
• พูดเบาๆ และงดใช้โทรศัพท์หรือกล้องในพื้นที่อาบน้ำ

5. ขึ้นจากบ่อ

บิดผ้าเล็กเช็ดตัวคร่าวๆ ก่อนเดินกลับห้องแต่งตัว เพื่อไม่ให้พื้นเปียกนอง หลายคนไม่ล้างน้ำแร่ออกเพราะเชื่อว่าแร่ธาตุยังทำงานต่อ แต่ถ้าเป็นบ่อกรดกำมะถันเข้มข้นหรือผิวแพ้ง่าย ล้างน้ำสะอาดอีกรอบจะสบายตัวกว่า

เรื่องที่คนไทยถามบ่อย

มีรอยสักลงบ่อได้ไหม

หลายแห่งยังติดป้ายห้ามผู้มีรอยสัก บางแห่งยอมให้ถ้าใช้แผ่นปิดได้มิด ส่วนที่ไม่จำกัดเลยก็มีมากขึ้นเรื่อยๆ ทางที่ง่ายที่สุดคือเลือกที่พักที่มีบ่อในห้องหรือบ่อคาชิกิริ และสอบถามที่พักก่อนจองทุกครั้ง

แช่นานแค่ไหนดี

น้ำในบ่อมักร้อนราว 40-42 องศา แช่รอบละ 5-10 นาทีแล้วขึ้นมานั่งพักจะปลอดภัยกว่าแช่ยาวรวดเดียว ดื่มน้ำก่อนและหลังแช่ หลีกเลี่ยงการลงบ่อหลังดื่มแอลกอฮอล์หรือหลังมื้อใหญ่ทันที ผู้สูงอายุ ผู้มีโรคหัวใจหรือความดัน และผู้ตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเดินทาง

เด็กเล็กไปด้วยได้ไหม

ส่วนใหญ่ให้เด็กเข้าบ่อรวมได้กับผู้ปกครองเพศเดียวกัน แต่เด็กที่ยังใส่ผ้าอ้อมมักไม่อนุญาตให้ลงบ่อรวม ครอบครัวที่มีลูกเล็กจึงนิยมจองบ่อส่วนตัว

ต้องเตรียมอะไรไปบ้าง

เรียวกังและโรงแรมออนเซ็นเกือบทั้งหมดมีผ้าขนหนู สบู่ แชมพู และยูกาตะให้ ถ้าไปบ่อสาธารณะแบบรายวันอาจต้องซื้อหรือเช่าผ้าที่หน้าเคาน์เตอร์ เตรียมเหรียญเยนติดตัวไว้สำหรับล็อกเกอร์ด้วยค่ะ

ภาพ: Pixabay / AG2016

ชีวิตหนึ่งคืนในเรียวกัง

การพักเรียวกังคือประสบการณ์ที่ทำให้การแช่ออนเซ็นสมบูรณ์ ลำดับของวันมักเป็นแบบนี้

• เช็กอินช่วงบ่าย ถอดรองเท้าที่โถงทางเข้า เปลี่ยนเป็นสลิปเปอร์ และถอดสลิปเปอร์อีกครั้งก่อนเหยียบเสื่อทาทามิ
• ใส่ยูกาตะ ป้ายสาบซ้ายทับขวาเสมอ (ขวาทับซ้ายใช้กับผู้วายชนม์) ใส่เดินในอาคาร ไปบ่อ หรือไปทานอาหารได้
• อาหารเย็นไคเซกิ หลายคอร์สตามฤดูกาล ส่วนใหญ่กำหนดรอบเวลา แจ้งเรื่องแพ้อาหารหรือไม่ทานเนื้อวัวตอนจอง
• ฟูกนอน พนักงานจะปูให้ระหว่างที่แขกไปทานอาหาร
• แช่ยามเช้า บ่อตอนเช้ามักคนน้อยที่สุด และอาจเป็นฝั่งที่สลับมาให้ลองใหม่

ในเมืองออนเซ็นอย่างคิโนซากิหรือกินซัน แขกจะใส่ยูกาตะกับเกี๊ยะเดินเล่นในเมืองตอนค่ำ เป็นภาพที่หาไม่ได้ในเมืองใหญ่

เลือกเมืองออนเซ็นให้เข้ากับเส้นทาง

แทนที่จะไล่ตามอันดับ ลองเลือกจากภูมิภาคที่อยู่ในแผนเที่ยวอยู่แล้ว จะประหยัดเวลาเดินทางได้มาก

ฮอกไกโด

บินเข้าซัปโปโรแล้วต่อรถไฟสายด่วนลงใต้ จะผ่านโนโบริเบทสึที่มีน้ำแร่หลายชนิดและหุบเขาควันกำมะถัน ทะเลสาบโทยะที่ฤดูร้อนมีดอกไม้ไฟเหนือทะเลสาบแทบทุกคืน และยุโนะคาวะริมทะเลที่ขึ้นรถรางจากตัวเมืองฮาโกดาเตะได้เลย ฤดูหนาวหิมะตกหนัก ถนนบางช่วงลื่น การใช้รถพร้อมคนขับช่วยให้เดินทางสบายใจกว่า

โทโฮคุ

กินซันในยามากาตะสวยที่สุดเมื่อหิมะคลุมหลังคาเรียวกังไม้และไฟตะเกียงเปิดตอนค่ำ ห้องพักในเมืองมีน้อยจึงต้องจองล่วงหน้านาน ผู้ไม่ได้พักสามารถเดินชมได้ แต่ช่วงหน้าหนาวรถส่วนตัวถูกจำกัดการเข้าเมือง ต้องใช้รถบัสหรือรถรับส่งของที่พัก

คันโตและรอบภูเขาไฟฟูจิ

ใกล้โตเกียวที่สุด เหมาะกับทริปสั้น คาวากุจิโกะให้วิวฟูจิจากบ่อ อตามิอยู่ริมทะเลนั่งชินคันเซ็นไม่ถึงชั่วโมง ส่วนคุซัทสึในกุนมะขึ้นชื่อเรื่องน้ำแร่กรดแรงและลานยุบาทาเกะกลางเมือง ทั้งหมดต่อทริปจากโตเกียวได้ 1-2 คืน

คันไซ

อาริมะอยู่หลังเมืองโกเบ ไปกลับจากโอซาก้าได้ในวันเดียว มีน้ำสีทองสนิมเหล็กที่หาดูยาก คิโนซากิอยู่ริมทะเลญี่ปุ่น ช่วงหน้าหนาวเป็นฤดูปูมัตสึบะ แขกเรียวกังได้บัตรเข้าโรงอาบน้ำทั้งเจ็ดแห่งในเมือง

คิวชู

เบปปุมีปริมาณน้ำพุร้อนสูงที่สุดในประเทศ นอกจากแช่แล้วยังมีบ่อสีต่างๆ ให้เดินชม และสปาฝังทรายร้อน ต่อรถไฟจากฟุกุโอกะราวสองชั่วโมง

ภาพ: 663highland / Wikimedia Commons (CC BY 2.5)

ฤดูไหนแช่ออนเซ็นดีที่สุด

• ธันวาคม-กุมภาพันธ์ ฤดูที่คนไทยชอบที่สุด ได้แช่บ่อกลางแจ้งท่ามกลางหิมะ เหมาะกับฮอกไกโดและโทโฮคุ ควรเผื่อเวลาเดินทางเพราะหิมะทำให้รถไฟหรือถนนล่าช้าได้
• มีนาคม-เมษายน ซากุระบานไล่จากใต้ขึ้นเหนือ บ่อที่มองเห็นต้นซากุระจองเต็มเร็ว
• มิถุนายน-สิงหาคม อากาศร้อนชื้น เลือกเมืองบนเขาหรือทางเหนือ และแช่ช่วงเช้ามืดหรือค่ำ
• ตุลาคม-พฤศจิกายน ใบไม้เปลี่ยนสี อากาศเย็นสบายกำลังดี เป็นช่วงที่แช่บ่อกลางแจ้งได้นานที่สุด

หลีกเลี่ยงช่วงวันหยุดยาวของญี่ปุ่น เช่น โกลเด้นวีกต้นเดือนพฤษภาคม เทศกาลโอบ้งกลางเดือนสิงหาคม และช่วงปีใหม่ ห้องพักเต็มและแพงขึ้นชัดเจน

คำญี่ปุ่นสั้นๆ ที่ใช้ได้จริง

• โอนเซ็น วะ โดโกะ เดสึกะ บ่อออนเซ็นอยู่ที่ไหนคะ
• คาชิกิริ บุโระ อาริมาสึกะ มีบ่อส่วนตัวไหมคะ
• ทัตตู ไดโจบุ เดสึกะ มีรอยสักลงได้ไหมคะ
• โกจิโซซามะ เดชิตะ ขอบคุณสำหรับอาหาร ใช้หลังมื้อไคเซกิ

วางทริปออนเซ็นแบบส่วนตัว

ข้อดีของการเที่ยวญี่ปุ่นแบบส่วนตัวคือจัดคืนพักเรียวกังให้ตรงกับฤดูและเส้นทางได้พอดี ไม่ต้องลากกระเป๋าต่อรถไฟหลายทอดไปเมืองออนเซ็นบนเขา ตัวอย่างโปรแกรมที่มีคืนพักออนเซ็นอยู่ในเส้นทาง

• ทัวร์ส่วนตัวฮอกไกโด โนโบริเบ็ทสึ ทะเลสาบโทยะ โอตารุ ซัปโปโร 7 วัน 6 คืน (JPN049)
• ทัวร์ส่วนตัวญี่ปุ่นเดือนมกราคม เทศกาลไฟโนซาวะออนเซ็น ชิราคาวาโกะ 7 วัน 6 คืน (MOT001)
• ทัวร์ส่วนตัวญี่ปุ่น ผจญภัยในอาคิตะ 5 วัน 4 คืน (JPN026)

ราคาขึ้นกับจำนวนผู้เดินทาง ช่วงวัน และระดับที่พัก สอบถามราคาได้เลยค่ะ อยากเที่ยวญี่ปุ่นแบบส่วนตัวกับ See You Again พร้อมคืนพักออนเซ็นที่เลือกไว้ให้เข้ากับฤดู ทักแชทหน้าเว็บหรือ ติดต่อเรา ถ้าต้องการให้เร็วขึ้น ติดต่อทาง LINE 004207289999999 หรือโทร 083 035 9755 ได้เลยค่ะ